Savaş Avrupa pompalarını vurdu, fiyatlar rekor kırdı

Orta Doğu’daki gerilimin küresel enerji piyasalarında yarattığı dalgalanma, Avrupa genelinde akaryakıt fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu’nun “Haftalık Petrol Bülteni” verilerine göre, akaryakıt fiyatlarındaki artış hızı Almanya dışındaki ülkelerde belirgin şekilde ivme kazandı.

Saldırıların ilk günlerinde Almanya’da diğer AB ülkelerine kıyasla daha hızlı yükselen fiyatlar, son bir haftada komşu ülkelerdeki artışın hızlanmasıyla dengelenmeye başladı.

Özellikle Danimarka, dizel fiyatlarındaki artış oranında Almanya’yı geride bırakırken, Avusturya’daki artış hızı da Alman piyasasına yakın seviyelere ulaştı. Mevcut tabloda Polonya, Çekya, Lüksemburg ve Belçika, vergi avantajları sayesinde hâlen Almanya’ya kıyasla daha düşük fiyatlı akaryakıt sunuyor. Ancak bu ülkelerdeki “akaryakıt turizmi” cazibesi kısmen azalmaya başladı.

Orta Doğu’da 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla tırmanan gerilimin nakliye ve lojistik maliyetleri üzerindeki etkisi, özellikle dizel fiyatları üzerindeki baskıyı artırdı.

Fiyatlarda Hollanda ve Danimarka zirvede

Avrupa’da akaryakıtın en pahalı olduğu ülkeler arasında Hollanda ve Danimarka ilk sıralarda yer alıyor. Bin litre bazında yapılan hesaplamalara göre Hollanda, ortalama 2 bin 262 euro ile en pahalı benzin fiyatına sahip olurken, dizelde de 2 bin 264 euro ile zirvede bulunuyor. Danimarka ise benzin fiyatında 2 bin 178 euro, dizelde 2 bin 208 euro ile Hollanda’yı takip ediyor. Bölgenin en büyük ekonomisi Almanya’da ise benzin fiyatı 2 bin 85 euro, dizel fiyatı 2 bin 146 euro seviyesinde ölçüldü.

Listenin en altında Bulgaristan ve Malta yer alıyor

Vergi yükü ve harç farklılıkları, bazı ülkelerde fiyatların daha düşük seviyelerde kalmasını sağlıyor. Bulgaristan, 1.331 euro ile AB içindeki en düşük benzin fiyatına sahip ülke konumunu korurken, Malta 1.210 euro ile dizelde en uygun fiyatı sunan ülke olarak öne çıktı. Polonya ve Romanya’da da fiyatlar Avrupa ortalamasının altında kalarak 1.500-1.700 euro bandında seyrediyor.

Kış döneminin sonuna yaklaşılmasına rağmen ısınma amaçlı yakıt fiyatlarında da ülkeler arasında belirgin farklar görülüyor. Danimarka’da 2.215 euroya kadar çıkan ısınma yakıtı maliyeti, Malta’da yaklaşık 1.000 euro seviyesinde bulunuyor.

“Avusturya Modeli”

Akaryakıt fiyatlarındaki oynaklığa karşı Alman hükümet koalisyonu, Federal Meclis’e (Bundestag) yeni bir önlem paketi sundu. “Avusturya Modeli” olarak adlandırılan düzenlemeye göre, akaryakıt istasyonları fiyatları günde yalnızca bir kez (saat 12.00’de) artırabilecek, fiyat indirimleri ise günün herhangi bir saatinde yapılabilecek. Bu adımla gün içindeki aşırı dalgalanmaların sınırlandırılması ve tüketiciler için öngörülebilirliğin artırılması amaçlanıyor.

Alman Otomobil Kulübü (ADAC) verilerine göre, Orta Doğu’da askeri çatışmaların başladığı şubat sonundan bu yana Almanya’da dizel fiyatı 42 sent, E10 tipi benzin fiyatı ise yaklaşık 27 sent yükseldi.