Axios: ABD ve İran savaşı bitirecek mutabakatın eşiğinde

Axios’un üst düzey yetkililere dayandırdığı bilgilere göre, üzerinde çalışılan mutabakat zaptı, bölgedeki sıcak çatışmayı dondurmayı ve kapsamlı bir barış planı için zemin hazırlamayı hedefliyor.

Habere göre, belgenin imzalanmasıyla birlikte; Hürmüz Boğazı’nın açılması, nükleer programın sınırlandırılması ve yaptırımların kaldırılmasına yönelik detaylı anlaşma için 30 günlük bir takvim başlayacak. Bu görüşmelerin İslamabad veya Cenevre’de yapılması planlanıyor.

Bu 30 günlük süreçte, İran’ın sevkiyat kısıtlamaları ve ABD’nin deniz ablukası kademeli olarak kaldırılacak. Ancak müzakerelerin başarısız olması durumunda ABD askeri müdahale ve abluka hakkını saklı tutacak.

Anlaşmanın en kritik ayağını, İran’ın nükleer faaliyetlerine yönelik taahhütleri oluşturuyor.

Uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin 12 ila 15 yıl boyunca durdurulması tartışılıyor. ABD bu sürenin ihlal durumunda uzatılmasını talep ederken, moratoryum sonrası İran’ın zenginleştirme seviyesi yüzde 3,67 ile sınırlandırılacak.

İran’ın, daha önce kesin bir dille reddettiği “yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumu” ülke dışına çıkarma şartını kabul edebileceği, materyalin ABD’ye taşınmasının dahi masada olduğu belirtiliyor.

Tahran, yeraltı nükleer tesislerini işletmemeyi ve BM müfettişlerinin “ani denetimlerini” (snap inspections) kabul etmeyi taahhüt edecek.

Anlaşma karşılığında İran ekonomisi için hayati önem taşıyan adımlar atılacak. ABD, İran üzerindeki ekonomik baskıyı kademeli olarak hafifletecek.

Dünya genelinde dondurulmuş halde bulunan milyarlarca dolarlık İran fonu kademeli olarak serbest bırakılacak.